الجواب باسم ملهم الصواب

دادن زکات به خویشاوندان در اولویت قرار دارد چرا که با دادن زکات به آنان، علاوه بر این که زکات ادا می شود، صله رحمی نیز صورت می‌گیرد، بنابر این دادن زکات به خواهر نه تنها درست بلکه بهترست؛ گرچه همسر او ثروتمند باشد در صورتی که خواهر شما نیازمند باشد و هیچ اختیاری در اموال شوهرش نداشته باشد، و مهریه تعیین شده خواهر شما کمتر از حد نصاب زکات باشد. اما در صورتی که مهریه‌اش بیشتر یا برابر نصاب زکات بود و از طرفی هم مهریه وی جزو مهر مؤجل بود، گرفتن زکات برایش گنجایش دارد، اما چنانچه مهریه‌اش مهر معجل بود، و اگرچه هنوز آن را قبض نکرده، ولی امکان قبض وجود دارد، احتیاط در نگرفتن زکات است.

الدلائل:

ـ فی بدائع الصنائع:

ولو دفع إلی امرأة فقیرة، و زوجها غنی جاز فی قول أبی حنیفة و محمد، و هو إحدی الروایتین عن أبی یوسف، وروی عنه؛ أنها لا تعطی إذا قضی لها بالنفقة. وجه هذه الروایة: أن نفقة المرأة تجب علی زوجها، فتصیر غنیة بغنی الزوج کالولد الصغیر، و إنما شرط القضاء لها بالنفقة؛ لأن النفقة لا تصیر دینا بدون القضاء، وجه ظاهر الرواية، أن المرأة الفقیرة لا تعد غنیة بغنی زوجها؛ لأنها لا تستحق علی زوجها إلا مقدار النفقة؛ فلا تعد بذلک القدر غنیة.^([1])

ـ وفي البحرالرائق:

وفي المحيط: ولو دفع إلى أخته، ولها مهر على زوجها الموسر يبلغ نصابا يجوز عند أبي حنيفة، ولا يحل عندهما وبه يفتى احتياطا.^([2])

ـ و فی التاتارخانیة:

«وفی الظهیریة» رجل دفع زکاة ماله إلی امرأة لها علی زوجها مهر قدر النصاب غیر أنه فقیر قال: یجوز، وفی الفتاوی« العتابیة» ولو دفع إلی امرأة لها علی الزوج مائتا درهم إن کان مؤجلاً یحل لها، وإن کان معجلاً ولا تقبض مع إمکان القبض لا یحل.^([3])

([1]) بدائع الصنائع/ج2/ص476/کتاب الزکاة /فصل فی الذی يرجع إلی المؤدی إليه/ المکتبة دارالکتب العلمية.

([2]) البحر الرائق شرح کنز الدقائق/ج2/ص385/کتاب الزکاة/باب المصرف/دار إحیاء التراث العربي.

([3]) الفتاوی التاتارخانية/ج3/ص210/کتاب الزکاة/فصل من توضع فيه الزکاة /مکتبه حنفیه.

و الله اعلم بالصّواب