زنی طلاقنامه را ساعت یک شب پیش شوهرش میبرد که امضاء کند شوهر میپرسد چی است؟ زن میگوید: این را امضاء کن تا کارهای کمیته امداد را درست کنیم شوهر میگوید که عقد ما در محضر ثبت شده است؛ بالاخره شوهر امضا میکند در حالیکه در طلاقنامه سه طلاق نوشته شده است و زن نیز ابراز میکند که فقط یک طلاق صوری است ، برای انجام کارهای کمیته امداد. حالا شوهر میگوید: من از محتویات آن خبر نداشتم که چه نوشته و چند طلاق در آن ذکر شده است؟ آیا در اینصورت طلاق میشود؟ و چند طلاق واقع می گردد؟
الجواب باسم ملهم الصواب
با امضاء نامهای که مشخص شده برای طلاق است، طلاق واقع میشود و چون سه طلاق در آن ذکرشده، سه طلاق واقع شده و خانمش مغلظه شده است. و انکار شوهر با وجود امضای خودش معتبر نیست.
الدلائل:
ـ فی ردّالمحتار:
(قوله كتب الطلاق إلخ) قال في الهندية: الكتابة على نوعين: مرسومة وغير مرسومة، ونعني بالمرسومة أن يكون مصدرا ومعنونا مثل ما يكتب إلى الغائب. وغير المرسومة أن لا يكون مصدرا ومعنونا، وهو على وجهين: مستبينة وغير مستبينة، فالمستبينة ما يكتب على الصحيفة والحائط والأرض على وجه يمكن فهمه وقراءته. وغير المستبينة ما يكتب على الهواء والماء وشيء لا يمكنه فهمه وقراءته. ففي غير المستبينة لا يقع الطلاق وإن نوى، وإن كانت مستبينة لكنها غير مرسومة إن نوى الطلاق وإلا لا، وإن كانت مرسومة يقع الطلاق نوى أو لم ينو…ولا یحتاج إلی النیة فی المستبین المرسوم، ولا یصدق فی القضاء أنه عنی تجربة الخط.([1])
ـ وفی الهندیة:
وإن کانت مرسومة یقع الطلاق نوی أو لم ینو.([2])
([1]) الدرالمختار/ج4/ص442/کتاب الطلاق/مطلب:فی الطلاق بالکتابة/دارالمعرفة/الطبعة الرابعة.
([2]) الفتاوی الهندیة/ج2/ص255/کتاب الطلاق/الفصل السادس فی الطلاق بالکتابة/ مکتبة رشیدیة.
و الله اعلم بالصّواب