الجواب باسم ملهم الصواب

اگر بین زن و شوهر چنان درگیری و نزاعی پیش بیاید که احترام و کرامت انسانی زیر پا گذاشته شود و اذیت و إیذاء رساندن به زن با زبان و رفتار، و نیز ضرب و شتم کردن و ترک زن بدون دلیل شرعی توسط شوهر انجام گیرد، در اینصورت احناف می‌گویند: دفع ضرر و إیذاء توسط قاضی بدون طلاق امکان پذیر است که شوهر را تنبیه نماید تا از إیذاء و ضرر رساندن به زنش باز بیاید واگر امکان پذیر نبود ، با یکی از موارد چهارگانه عمل بکنند.

1ـ مصالحه 2ـ صبر و بردباری 3ـ طلاق 4ـ خلع.

طبق مذهب احناف طلاق به دست شوهر می‌باشد، و زوجه زمانی می‌تواند خود را طلاق بدهد که شوهر طلاق را به او واگذار بکند. یا از طریق خلع رضایت شوهر را جلب بکند، به هر نحوی که ممکن باشد (با بخشش کامل مهریه یا کم کردن مهریه).

الدلائل:

ـ فی تفسير المظهري:

وعند جمهور العلماء لیس للحکمین ذلک بل إن کان الزوجان وکّلهما بالتطلیق والخلع فعلا ذلک وإلا أصلحا بینهما بالأمر بالمعروف والنهی عن المنکر ما أمکن، وإلا شهدا عندالحاکم بظلم أحدالزوجین فیجبر الحاکم الظالمَ منهما إما الزوج علی إمساک بمعروف أو تسریح بإحسان وإما الزوجة علی ترک النشوز أو الإفتداء، وقول علی رضی الله عنه للرجل حتی تقرّ، دلیل علی أن رضاه شرط للفرقة فما لم یؤکله المطلاق ویفوض أمره إلیه لا ینفذ طلاقه.^([1])

ـ وفی رد المحتار:

قال في الفتح: ومنها: أي من محاسنه جعله بيد الرجال دون النساء لاختصاصهن بنقصان العقل وغلبة الهوى ونقصان الدين.^([2])

ـ وفی الهندية:

إن خالعها على مهرها فإن كانت المرأة مدخولا بها وقد قبضت مهرها يرجع الزوج عليها بمهرها وإن لم يكن مقبوضا سقط عن الزوج جميع المهر ولا يتبع أحدهما صاحبه بشيء.‌^([3])

([1]) تفسیرالمظهری/ ج2/ ص313/ سورة النساء/الآیة:35/داراحیاءالتراث العربی/ الطبعة الأولی.

([2]) ردالمحتار/ ج4/ ص316/ کتاب الطلاق/ دار احیاء التراث العربی/الطبعة الأولی.

([3]) الفتاوی الهندیة/ ج1/ ص595/ کتاب الطلاق/ الفصل الأول في شرائط الخلع…/ دار إحیاء التراث العربی/ الطبعة الأولی.

و الله اعلم بالصّواب