شخصی قسم یاد میکند در این خانه زندگی نمیکنم، پس از آن خودش از خانه مذکور میرود ولی اهل و عیالش را در آنجا میگذارد. اینک آیا در صورت یاد شده فرد حانث میشود یا خیر؟
الجواب باسم ملهم الصواب
در صورت مسئوله شخص حالف (یاد کننده قسم) حانث میشود؛ چراکه شخص با باقی گذاشتن خانواده و کالاهایش در خانه، اگر چه خودش در آنجا نباشد، باز هم ساکن خانه گفته میشود مثل کسی که تمام روز در بازار است و خانه اش جای دیگری است پس وقتی از او پرسیده شود خانهات کجاست؟ نمیگوید بازار، بلکه محل سکونت خانوادهاش را نام میبرد و میگوید: مثلا خانهام خیابان رجائی است در حالیکه بازار در خیابان بهشتی قرار دارد و نزد مردم نیز آدرس همان جایی معروف است که خانوادهاش در آنجا ساکن باشند. پس در صورت یاد شده شخص طبق عرف حانث میشود.
الـدلائل:
ـ فی الجوهرة النیرة:
(ومن حلف لا يسكن هذه الدار فخرج منها بنفسه وترك أهله ومتاعه فيها حنث) لأنه يعد ساكنا ببقاء أهله ومتاعه فيها عرفا.([1])
ـ وفی تبیین الحقائق:
قال – رحمه الله – (لا يسكن هذه الدار أو البيت أو المحلة فخرج وبقي متاعه وأهله حنث) أي لو حلف لا يسكن هذه الأشياء فخرج بنفسه ولم يرد الرجوع وبقي متاعه فيها حنث لأن يمينه انعقدت على السكنى وهي تكون بنفسه وعياله ومتاعه فما لم يخرج الكل فهو ساكن فيها عرفا لأن السكنى عبارة عن الكون في مكان على سبيل الاستقرار والدوام.([2])
ـ وفی بدائع الصنائع:
والثاني إذا انتقل بنفسه ولم ينتقل بأهله ومتاعه قال أصحابنا يحنث.([3])
([1]) الجوهرة النيرة/ص897/کتاب الأیمان/مکتبة البشری/الطبعة الأولی.
([2]) تبيين الحقائق ‹شرح کنز الدقائق›/ج3/ ص446/ کتاب الأیمان/باب الیمین فی الدخول والخروج و…/مکتبة أشرفيه عکس دار الکتب العلمیة/ الطبعة الاولی.
([3]) بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع/ج4 / ص153/کتاب الأیمان/فصل: فی الحلف علی السکنی/دارالکتب العلمية / الطبعة الأولی.
و الله اعلم بالصّواب