زنی در زمان نامزدیاش (معاذ الله) مرتکب زنا میگردد نامزدش بر اثر این فعل زن از ازدواج با او منصرف میشود و خواهان آن است تا نامزدش را طلاق دهد. اینک در صورت مسئلهی مذکور با توجه به اینکه زن و مرد زمان نامزدیشان بوده و خلوت نیز صورت نگرفته است اگر مرد نامزدش را طلاق بدهد آیا به زن مهری تعلق میگیرد یا اینکه بر اثر زنا مهر ساقط میگردد؟
الجواب باسم ملهم الصواب
بله به زن نصف مهر تعلق میگیرد؛ هر چند در اینجا سه موردی که باعث وجوب مهر میباشند تحقق پیدا نکردهاند به همین صورت، مواردیکه باعث سقوط مهریه و محروم شدن زن از مهریه می باشند تحقق پیدا نکردهاند. بنابراین مرد باید نصف مهریه را پرداخت کند و ارتکاب فعل زنا هر چند از جانب زن باشد، از مواردی نیست که باعث حرمان زن از مهریه شود. شایان ذکر است که سقوط کلی مهریه با دو سبب میباشد که در پایین ذکر میگردند.
چند صورتیکه مهر موکّد میگردد عبارتند:
1 ـ با وطئ؛
2 ـ خلوت صحیحه؛
3 ـ مرگ یکی از همسر و شوهر.
با وجود این سه صورت، زن مستحق مهریه میباشد هر چند که خود زن راضی به طلاق بوده و سبب فرقت و جدایی باشد.
چنانچه این صورتها متحقق نگردند، شوهر باید نصف مهریه را بدهد.
مواردیکه زن از مهریه محروم می شود:
در صورت مجرد نکاح بدون دخول، خلوت صحیحه، موت احدالزوجین، درموارد ذیل، زن از مهر محروم میگردد، که عبارتند:
1 ـ زن مرتد شود؛
2 ـ در صورت تمکین پسر شوهر.
فقهای کرام زنا را جزو مواردیکه باعث سقوط کل مهریه گردد ـ در صورتیکه قبل از خلوت باشد ـ ذکر نکردهاند.
الدلائل:
ـ فی الدر:
ویتأکد(عند الوطء أو خلوة صحت) من الزوج (أو الموت أحدهما) أو تزوج ثانیاً فی العدة أو إزالة بکارتها بنحو حجر، بخلاف إزالتها بدفعة فإنه یجب النصف بطلاق قبل الوطء.([1])
وأیضاً: ( قوله ويجب نصفه ) أي نصف المهر المذكور ، وهو العشرة إن سماها أو دونها أو الأكثر منها إن سماه ، والمتبادر التسمية وقت العقد ، فخرج ما فرض أو زيد بعد العقد فإنه لا ينصف كالمتعة كما سيأتي.
ـ و فی الهندیة:
كذا في «التبيين» ولا تقام الخلوة مقام الوطء في حق زوال البكارة حتى لو خلا ببكر ثم طلقها تزوج كالأبكار، كذا في الوجيز للكردري وإذا تأكد المهر لم يسقط، وإن جاءت الفرقة من قبلها بأن ارتدت أو طاوعت ابن زوجها بعدما دخل بها أو خلا بها وقبل ذلك يسقط جميع المهر لمجيء الفرقة من قبلها، كذا في المحيط ولا خلاف في أن أحد الزوجين إذا مات حتف أنفه قبل الدخول في نكاح فيه تسمية أنه يتأكد المسمى سواء كانت المرأة حرة أو أمة.([2])
([1]) الدرالمختار، ج4/ص169/کتاب النکاح/ باب المهر،دار إحیاء التراث / الطبعة الأولی.
([2]) الفتاوی الهندية، ج1/ص306/کتاب النکاح/الفصل الثانی: فیما یتأکد به المهر والمتعة/دارالفکر.
و الله اعلم بالصّواب