الجواب باسم ملهم الصواب

اصل در مسئله حل و حرمت، مادر آن حیوان است، گرچه موردی که در سوال مطرح شده است، از موارد نادر می باشد، اما اگر پیش بیاید، به آن حیوانی که از جفت گیری گرگ وگوسفند بوجود آمده نگاه شود؛ اگر عیناً شبیه گوسفند است، برای قربانی هیچ اشکالی ندارد. اما اگر آن حیوان شباهت اکثری به گرگ دارد، خوردنش حلال ولی قربانی کردنش جائز نیست.

و اگر صفات هر دو یعنی گرگ و گوسفند را دارد، پس نگاه شود اگر صدایش مثل صدای گرگ است و در سایر صفات مثل گوسفند می باشد، پس حلال است. اما چنانچه تنها سرش شبیه گرگ است، فقط سرش خورده نمی شود. همچنین از غذایی که می خورد نیز مشخص می شود اگر گوشت خوار بود حلال نیست.

الدلائل:

ـ فی الدر:

(والبغل) الذی أمه حمارة فلوأمه بقرة أکل إتفاقا ولو فرسا فکأمه.^([1])

ـوفی البحر:

ألا ترى أن الذئب لو نزا على شاة فولدت ذئبا حل أكله ويجزئ في الأضحية فكان ينبغي أن يكون مأكولا عندهما وطاهرا عند أبي حنيفة اعتبارا للأم.^([2])

ـ وفی تبیین الحقائق:

لِمَا ذَكَرْنَا أَنَّ الْعِبْرَةَ لِلْأُمِّ أَلَا تَرَى أَنَّ الذِّئْبَ لَوْ نَزَا عَلَى شَاةٍ فَوَلَدَتْ ذِئْبًا حَلَّ أَكْلُهُ وَيُجْزِي فِي الْأُضْحِيَّةِ فَكَانَ يَنْبَغِي أَنْ يَكُونَ مَأْكُولًا عِنْدَهُمَا وَطَاهِرًا عِنْدَ أَبِي حَنِيفَةَ اعْتِبَارًا لِلْأُمِّ.^([3])

وفی الهدایة:

والمولود بين الأهلي والوحشي يتبع الأم لأنها هي الأصل في التبعية، حتى إذا نزا الذئب على الشاة يضحى بالولد.^([4])

([1])  الدرالمختار/ج9/ص508/کتاب الذبائح/دارالمعرفة /الطبعة الرابعة.

([2]) البحرالرائق /ج1/ص235/کتاب الطهارة/مکتبه رشیدیه، کویته.

([3]) تبیینُ الحقائق ،ج/1/ص112/ کتاب الطهارة/ماءالبئرإذاوقعت فیه نجاسة/مکتبه اشرفیه، کویته./ عکس دارالکتب العلمیه،بیروت.

([4]) الهدایة شرح بدایة المبتدی/ ج7 /ص171/کتاب الأضحیة /مکتبة البشری/الطبعة الثانیة.

و الله اعلم بالصّواب