مؤکل به وکیل خود دستور می دهد که فلان وسایل مرا به این قیمت بفروش

الجواب باسم ملهم الصواب

 وکیل در اصل جانشین مؤکل است. در صورتی که در معامله اشکالی رخ دهد، وکیل از ضایع شدن اموال مؤکل دفاع می کند. ولی درصورتی که وکیل هم بائع و هم مشتری قرار بگیرد، نمی تواند خودش با خودش سر دعوا داشته باشد. از یک طرف اعتراض کند و از طرف دیگر جواب بدهد. لذا نمی تواند هم وکیل فروش باشد و هم خریدار. البته اگر مؤکل به او گفت که می توانی برای خودت بخری یا به اولاد صغار خودت بفروشی، می تواند این کار را انجام دهد.

الدلائل:

ـ فی الدر:

(ولو وکله بشراء شیء بعینه) بخلاف الوکیل بالنکاح إذا تزوجها لنفسه صح . منیة . والفرق فی الوانی (غیر الموکل لا یشتریه لنفسه) ولا لموکل آخر بالأولی (عند غيبته حيث لم يكن مخالفا) دفعا للغرر.^([1])  

ـ وفی الرد:

وفيه الوكيل بالبيع لا يملك شراءه لنفسه؛ لأن الواحد لا يكون مشتريا وبائعا فيبيعه من غيره ثم يشتريه منه، وإن أمره الموكل أنه يبيعه من نفسه أو أولاده الصغار أو ممن لا تقبل شهادته فباع منه جاز.^([2])  

ــ و فی البحر:

الوكيل بالبيع لا يملك شراءه لنفسه؛ لأن الواحد لا يكون مشترياً وبائعاً، فيبيعه من غيره، ثم يشتريه منه

وإن أمره الموكل أن يبيعه من نفسه أو أولاده الصغار أو ممن لا تقبل شهادته فباع منهم جاز.^([3])                           

([1]) الدرالمختار/ج8/ص288/کتاب الوکالة/باب الوکالة بالبیع والشراء/ط:دارالمعرفة / الطبعة الرابعة.

 ([2]) رد المحتار/ج8/ص288/کتاب الوکالة/باب الوکالة بالبیع والشراء/ط:دارالمعرفة/ الطبعة الرابعة.

([3]) البحر الرائق/ ج7/ص237/کتاب الوکالة/باب الوکالة بالبیع والشراء/ط: دار احياء التراث العربی/ الطبعة الاولی.

و الله اعلم بالصّواب