شخصی زنش را طلاق مغلظه می‌کند زن در حال عدت هست که شوهر وفات می‌کند، حال آیا به زن مهریه می‌رسد یا ارث می‌رسد، یا اینکه ارث و مهریه هر دو می‌رسد؟

الجواب باسم ملهم الصواب

بعد از نکاح کردن بر شوهر لازم می‌شود که مهریه زن را پرداخت کند، و چنانچه شوهر مهریه  زن خود را پرداخت نکرده بود که در همین حال شوهر فوت نمود، در این صورت به خانم هم مهر و هم ارث هر دو می‌رسد بشرطی که زن در عدت باشد؛ چونکه مهریه با فوت شوهر مؤکد می‌گردد، پس در این صورت زن حقدار مهریه است، و همین خانم که شوهرش او را طلاق کرده است تا وقتی که در عدت است، زن اجنبیه محسوب نمی‌شود و از شوهر خود که طلاقش کرده است ارث می‌برد بخاطر اینکه بعضی از احکام زوجیت باقی است، ولی اگر شوهر بعد از سپری شدن عدت وفات کرد در این صورت زن از شوهر خود که طلاقش کرده است ارث نمی‌برد.

الدلائل:

ـ في الدّر:

ويتأكد (عند وطء أو خلوة صحَّت) من الزوج (أو موت أحدهما).^([1])

ـ وفي الفتاوی الهندیة:

والمهر يتأكد بأحد معان ثلاثة: الدخول والخلوة الصحيحة وموت أحد الزوجين سواء كان مسمّى أو مهر المثل حتى لا يسقط منه شيء بعد ذلك إلّا بالإبراء من صاحب الحق.^([2])

ـ وأیضاً في الفتاوی الهندیة:

ولو طلّقها طلاقاً بائناً أو ثلاثاً ثمّ مات وهي في العدة فكذلك عندنا ترث، ولو انقضت عدتها ثمّ مات لم ترث، وهذا إذا طلّقها من غير سؤالها، فأمّا إذا طلّقها بسؤالها فلا ميراث لها.^([3])

ـ وفي قاضیخان:

وإن أبانها في المرض إن أبانها بسؤالها لا ترث أیضاً، وإن أبانها بغیر سؤالها ثمّ مات وهي في العدة ورثته عندنا، وإن مات بعد انقضاء العدة لم ترث.^([4])

([1]) الدر المختار/ج4/ص 169-170/کتاب النکاح/{الباب الثالث}: باب المهر/دار احیاء التراث العربي/الطبعة الأولی.

([2]) الفتاوی الهندیة/ج1/ص 387/کتاب النکاح/الفصل الثاني فیما یتأکد به المهر والمتعة/دار احیاء التراث العربي/الطبعة الأولی.

([3]) الفتاوی الهندیة/ج1/ص 569/کتاب الطلاق/الباب الخامس فی طلاق المریض/دار احیاء التراث العربي/الطبعة الأولی.

([4]) فتاوی قاضیخان/ج1/ص 505/کتاب الطلاق/فصل في المعتدة التي ترث/قدیمی کتب خانه، کراچی.

و الله اعلم بالصّواب