شخصی نذر کرد، که اگر فلان کار من درست شود من این مقدار پول را صدقه میکنم و کارش هم درست شد و آن مقدار پولی که وعده کرده بود صدقه کرد، حال سوال اینست که همین شخصی که صدقه کرده است میتواند از مال صدقه کرده خود استفاده کند، یا اینکه اگر با همین پول صدقه چیزی خریده شود شخص ناذر میتواند از آن چیز بخورد یا خیر؟
الجواب بسم ملهم الصواب
چیز نذر شده واجب است که صدقه شود، و جای مصرف نذر تنها فقراء و مساکین هستند، لذا از نذر نه ثروتمندان میتوانند بخورند و نه خود نذر کننده، اگرچه نذر کننده فقیر هم باشد، چنانچه وی از نذر خود خورد باید به همان اندازه صدقه کند.
الدلائل:
ـ في الدّر:
ولا يأكل الناذر منها، فإن أكل تصدق بقيمة ما أكل.([1])
ـ وفي الهندیة:
إن وجبت بالنذر فليس لصاحبها أن يأكل منها شيئاً ولا أن يطعم غيره من الأغنياء سواء كان الناذر غنياً أو فقيراً، لأن سبيلها التصدق وليس للمتصدق أن يأكل صدقته ولا أن يطعم الأغنياء كذا في «التبيين».([2])
ـ وفي البحر الرائق:
وإنما وجبت بالنذر، فليس لصاحبها أن يأكل منها شيئاً، ولا أن يطعم غيره من الأغنياء، سواء كان الناذر غنياً، أو فقيراً؛ لأن سبيلها التصدق، وليس للمتصدق أن يأكل من صدقته، ولا أن يطعم الأغنياء.([3])
([1]) الدّر المختار/ج9/ص 389/کتاب الأضحیة/دار إحیاء التراث العربي، بیروت/الطبعة الأولی.
([2]) الفتاوی الهندیة/ج5/ص 457/کتاب الأضحیة/الباب الخامس في بیان محل إقامة الواجب/دار إحیاء التراث العربي، بیروت/الطبعة الأولی.
([3]) البحر الرّائق/ج8/ص 355/کتاب الأضحیة/دار إحیاء إحیاء التراث العربي، بیروت/الطبعة الأولی.
و الله اعلم بالصّواب