شخصی در دوران کودکی مناسک حج را انجام داده بود، آیا بعد از سن بلوغ وقتی که سرمایه دار شد براو حج فرض می شود یا همان حج قبلی کافی است؟ در ضمن ثواب آن به چه کسی می رسد؟

الجواب باسم ملهم الصواب

بچه ای که هنوز به سن بلوغ نرسیده  اگر مناسک حج را بجا آورد فرضیت حج از ذمه او ساقط نگشته بلکه حکم نفل را دارد، زیرا حج نابالغ اعتباری ندارد، بعد از بلوغ لازم است که فرضیت حج را از ذمه خود ادا کند. و در ضمن ثواب آن به پدر و مادرش می رسد. چنانکه ازحدیث ذیل معلوم می شود: وعن ابن عباس رضی الله عنه أنّ رسول الله صلی الله علیه وسلّم مرّ بامراءة وهی فی محفّتها فقیل هذا رسول الله فأخذَت بعضُد صبیّ کان معها فقالت: ألِهذا حجٌّ؟ فقال (علیه السلام): نعم ولکِ أجرٌ^.([1])

الدلائل:

ـ فی رد المحتار:

«قوله: مکلّفٍ» أی: بالغ عاقل، فلایجب علی صبی ولامجنون.^([2])

– وفی الهندیة:

ومنها البلوغ فلایجب علی الصبی کذا فی فتاوی قاضیخان ولوأنّ الصبی حجّ قبل البلوغ فلایکون ذالک عن حجّة الاسلام ویکون تطوعا.^([3])

– وفی البدائع الصنائع:

وأما شرائط فرضیته… فمنها البلوغ ومنها العقل فلاحج علی الصبی والمجنون لأنه لاخطاب علیهما فلایلزمهما الحج، حتی لوحجّا ثم بلغ الصبی وأفاق المجنون فعلیهما حجة الاسلام، وما فعله الصبی قبل البلوغ یکون تطوعاً.^([4]) 

([1]) سنن الکبری للبیهقی /ج5 /ص 355/کتاب الحج/ رقم الحدیث: 9702/ ط دارالحدیث القاهره

([2]) حاشیه ابن عابدین/ ج6/ ص464/کتاب الحج/دارالثقافة والتراث.

([3]) الفتاوی الهندیة/ج1/ص280 /کتاب الحج/الباب الأول/دارالفکر.

([4]) بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع/ج2/ص293 /کتاب الحج/مکتبه رشیدیه.

و الله اعلم بالصّواب