اگر زمینی فقط ده تا بیست کیلو محصول داد آیا باز هم باید عشر آنها را بدهد یا خیر؟ لطفا بفرمایید حد نصاب عشر چه مقدار است. همچنین بفرمایید در ظرف مدت یک سال که برخی از میوه جات و… هستند که چندین مرتبه محصول میدهند، آیا پرداخت عشر محصول اول برای محصول دفعات بعد تا یک سال کفایت میکند یا خیر؟
الجواب باسم ملهم الصواب
در رابطه با حد نصاب عشر علما اختلاف نظر دارند که صاحبین قائل به نصاب هستند ولی امام ابو حنیفه قائل به نصاب نیستند و قول راجح نیز همین است، بنابراین هر اندازه که محصول درو شد باید عشر آن پرداخت شود و لو اینکه یک کیلو باشد، اما در رابطه با مسئلهی دوم باید گفت به وقت رسیدن و چیدن هر محصول عشر آن لازم است اگرچه در ظرف یک سال ممکن است چندین مرتبه محصول بدهد، بنابراین پرداخت عشر محصول اول از محصولات بعدی کفایت نمیکند.
الدلائل:
ـ في الدر:
(و) تجب في (مسقي سماء) أي مطر (وسيح) كنهر (بلا شرط نصاب) راجع للكل (و) بلا شرط (بقاء) وحولان حول لأن فيه معنى المؤنة ولذا كان للإمام أخذه جبرا ويؤخذ من التركة ويجب مع الدين([1]).
ـ وفي الرد:
( قوله: وحولان حول ) حتى لو أخرجت الأرض مرارا وجب في كل مرة لإطلاق النصوص عن قيد الحول ولأن العشر في الخارج حقيقة فيتكرر بتكرره([2])
ـ وفي النهر:
ومع عدم الحول حتى لو أخرجت الأرض مرارا وجب في كل مرة([3]).
([1]) الدرالمختار/ ج3/ص242/کتاب الزکاة / الباب الثامن: باب العشر/ط: دارإحیاء التراث العربي/ الطبعة الأولی.
([2]) ردالمحتار/ج3/ ص242/کتاب الزکاة / الباب الثامن باب العشر/ط: دارإحیاء التراث العربي/الطبعة الأولی.
([3]) النهرالفائق/ ج1/ ص452/کتاب الزکاة / باب العشر/مکتبة إمدادیة.
و الله اعلم بالصّواب