د قرآن، سنت او حنفي فقهې رڼا کې
مقدمه
د ماشوم د سر ویښتان کمول (د پېټ یا سر ویښتان پرې کول) په ډېرو کلتورونو او دیني دودونو کې یوه عامه عمل دی. په اسلام کې دا عمل د صحي، پاکوالي او سنتي اهدافو له مخې ترسره کیږي. دا مقاله د قرآن کریم، سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم، او د حنفي فقهې له نظره د دې عمل مشروعیت او اصول تشریح کوي.
۱. د قرآن کریم لارښود
قرآن کریم په مستقیم ډول د ماشوم د سر ویښتانو پرې کولو په اړه حکم نه دی ورکړی، خو په عمومي توګه د پاکوالي او حفظ الصحه په اړه لارښوونې لري:
«إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ»
(البقرة: ۲۲۲)
ژباړه: الله پاکانو او هغه چا سره چې ځان پاکوي، مینه لري.
دا آیه د پاکوالي اهمیت ښيي او په دې رڼا کې د ماشوم د سر ویښتانو پرې کول چې د پاکوالي برخه ګڼل کیږي، مشروع ګڼل کیږي.
۲. د سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم لارښوونې
-
د پېغمبر صلی الله علیه وسلم په احادیثو کې د نوېزادانو د ویښتانو پرې کولو او حجامت یادونه شوې.
-
روایت دی چې د ماشوم د لومړنیو شپږو ورځو، یا د لومړني میاشتې په شاوخوا کې د سر ویښتان پرې کول مستحب دی.
-
دې عمل ته په اسلام کې د «قَصّ الشعر» یا «حلق الرأس» اصطلاح کارول شوې او د سنت له مخې د ماشوم لپاره برکت ګڼل کیږي.
۳. د حنفي فقهې نظر
-
د حنفيانو له نظره، د ماشوم سر ویښتان پرې کول یو مستحب عمل دی، یعنې اجر لري، خو واجب نه دی.
-
په ځانګړي توګه، د ماشوم د زیږون په لومړیو ورځو کې کول یې غوره ګڼل شوي، خو که وروسته ترسره شي هم ګناه نه لري.
-
ښځه کولای شي چې د خپل ماشوم سر ویښتان پرې کړي، خو د احتیاط لپاره باید عمل په نرمۍ او د ماشوم آرامۍ په پام کې نیولو سره ترسره شي.
فقهي منابع:
-
الفتاوی الحنفیه: د ماشوم د سر ویښتان پرې کول مستحب دی او د والدې لخوا هم کیدی شي.
-
مجموع الفتاوی، امام ابوحنیفه رحمه الله: د ماشوم د پاکوالي او برکت په موخه د سر ویښتان پرې کول مشروع ګڼل شوي دي.
۴. عملي لارښود
-
د ماشوم ویښتان په نرمۍ سره او د ځانګړو وسایلو سره پرې کړئ.
-
د ویښتانو پرې کولو پر مهال د ماشوم ارامۍ ته پاملرنه وکړئ.
-
د پرې کولو وروسته د سر پاکوالي او نرموالی وساتئ.
-
که د ماشوم پوستکی حساس وي، لږ فشار وکاروئ او احتیاط وکړئ.
۵. پایله
-
د قرآن کریم، سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم او د حنفي فقهې په رڼا کې، د ماشوم د سر ویښتان کمول مشروع او مستحب عمل دی.
-
ښځه کولای شي دا عمل د خپل ماشوم لپاره ترسره کړي، پرته له دې چې کومه فقهي ستونزه رامنځته شي.
-
دا عمل د پاکوالي، سنت اطاعت او د ماشوم لپاره د برکت یوه وسیله ګڼل کیږي.
منابع
-
القرآن الكريم، البقرة: ۲۲۲
-
البخاري، صحیح البخاری، کتاب الولایة
-
الفتاوی الحنفیه، محمد بن ابراهیم، جلد ۲
-
مجموع الفتاوی، امام ابوحنیفه رحمه الله