اینجانب … بر روی برگه کاغذی به این عبارت نوشتم: «بنده خانم خود … را طلاق دادهام و مهریه آن را که مبلغ پنجاه میلیون بوده، نیز پرداخت مینمایم». حال سوال اینجاست که با این کتابت بنده چند طلاق واقع میشود، و آیا راه حلّی برای تجدید نکاح و ادامه زندگی با همسرم وجود دارد یا خیر؟
الجواب باسم ملهم الصواب
با توجه به برگهی تحریر شده، چون آقای … در طلاق نامه فقط این الفاظ را نوشته است (خانم خود … را طلاق دادهام)؛ اگر غیر از این کتابت چیزی دیگری نگفته است، بر همسرش یک طلاق رجعی واقع میشود.
اگر در هنگام عدت، قولا یا عملا به آن رجوع کرده، میتوانند به زندگی زناشوییشان ادامه دهند، و آقای… در آینده مالک دو طلاق دیگر میباشد، و اگر عدت همسرش تمام شده است و رجوع نکرده، بر همسرش یک طلاق بائن واقع شده است که در صورت تمایل به ادامه زندگی، رضایت همسر، مهر جدید و تجدید نکاح لازم است.
الدلائل:
ـ في التاتارخانیة:
یجب أن یعلم بأن الکتابة نوعان: مرسومة أو غیر مرسومة؛ فالمرسومة أن یکتب علی صحیفة مصدرا ومعنونا، مثل ما یکتب إلی الغالب، وإنها علی وجهین. الأول: هذا کتاب فلان بن فلان إلی فلانة أما بعد فأنت طالق وفی هذا الوجه یقع الطلاق فی الحال.([1])
ـ وفي الهندیة:
وإن کانت مرسومة یقع الطلاق نوی أو لم ینو.([2])
ـ وفي المحیط البرهاني:
ولو علّقه بالشرط مقالة لا یقع الطلاق قبل وجود الشرط.([3])
ـ وفي الهندیة:
وإذا کان الطلاق بائنًا دون الثلاث، فله أن یتزَّوجها فی العدّة، وبعد انقضائها.([4])
([1]) الفتاوی التاتارخانیة/ج4/ص 528/کتاب الطلاق/الفصل السادس فی إیقاع الطلاق/مکتبة رشیدیة/الطبعة الأولی.
([2]) الفتاوی الهندیة/ج2/ص255/کتاب الطلاق /الفصل السادس فی الطلاق بالکتابة/مکتبة رشیدیة.
([3]) المحیط البرهاني/ج3/ص427/مجلد11/کتاب الطلاق/الفصل السادس فی إیقاع الطلاق بالکتابات/المکتبة الرشیدیة.
([4]) الفتاوی الهندیة/ج1/ص535/کتاب الطلاق /باب الرجعة/طبع: دار الفکر، بیروت / الطبعة الأولی.
و الله اعلم بالصّواب