زید فاطمه را در مقابل مهریه 40،000،000(چهل میلیون) افغانی نکاح می کند. بعد از نکاح، به دفتر اسناد رسمی مراجعه می کنند که با توافق زوجین، مهریه را به چهل سکه طلا ارتقا می دهند. قبل از برگزاری مراسم ازدواج، شوهر فوت می کند. اکنون زن مدعی است که چهل سکه به وی تعلق میگیرد. اما وارثین زید منکر این امر بوده و مدعی آن اند که چون در هنگام عقد نکاح، مهریه 40،000،000(چهل) میلیون) تومان طی شده است، نمی توانیم بجای آن، چهل سکه بپردازیم.بیان فرمایید که به زن چهل میلیون تعلق می گیرد یا چهل سکه ؟
الجواب باسم ملهم الصواب
باید دانست که کم و زیاد کردن مهریه در اختیار شوهر می باشد. اگر بنابر توافق و رضایت طرفین، مهریه زیاد کرده شود یا که شوهر از جانب زن بری الذمه شود، تمام این امور جایز می باشند.
در صورت مسؤله، چون با فوت شوهر، مهریه بر او لازم گردیده است، همچنین چهل سکه از40،000،000(چهل میلیون) تومان بیشتر است. پس اگر با دلایل ثابت شود که شوهر، مهریه را از 40،000،000(چهل میلیون) تومان به چهل سکه تبدیل کرده است، پس چهل سکه به زن تعلق می گیرد.
الدلائل
ـ فی الدر:
(أو زيد) على ما سمي فإنها تلزمه بشرط قبولها في المجلس أو قبول ولي الصغيرة ومعرفة قدرها وبقاء الزوجية على الظاهر. نهر.([1])
– و فی الرد:
(قوله فإنها تلزمه) أي الزيادة إن وطئ أو مات عنها، وهذا التفريع مستفاد من مفهوم قوله لا ينصف. أي بالطلاق قبل الدخول، فيفيد لزومه وتأكده بالدخول ومثله الموت (قوله بشرط قبولها إلخ) أفاد أنها صحيحة ولو بلا شهود أو بعد هبة المهر والإبراء منه وهي من جنس المهر أو من غير جنسه بحر، وسواء كانت من الزوج أو ولي، فقد صرحوا بأن الأب والجد لو زوج ابنه ثم زاد في المهر صح. نهر.([2])
– و فی التاتارخانیة:
و ذکر أبو سلیمان عن أبی یوسف رحمه الله أن الزیادة فی المهر جائزة عند أبی حنیفة رحمه الله.([3])
([1]) الدرالمختار/ج 4 / ص 180/ کتاب النکاح / نکاح الشغار/دار إحیاء التراث / الطبعة الأولی.
([2]) رد المحتار/ ج 4 / ص 180/ کتاب النکاح / نکاح الشغار/دار إحیاء التراث / الطبعة الأولی.
([3]) الفتاوی التاتارخانیة/ ج 4 / ص 184 /کتاب النکاح / الفصل السابع عشر فی المهر/ مکتبة حنفیه.
و الله اعلم بالصّواب