شخصی نذر می کند که اگر فلان کار من درست شد، یک گوسفند سر می برم. وقتی که کار این شخص درست شد، آیا می تواند از این گوسفند به خانواده خودش بدهد؟ آیا برادر و خواهرانی که جداگانه خانواده تشکیل داده اند، می توانند از گوشت حیوان نذر شده بخورند؟
الجواب باسم ملهم الصواب
باید دانست که مصارف نذر، همان مصرف زکات و سایر واجبات مانند کفاره و غیره می باشد. پس خود شخص واصول او (پدر و مادرش، پدر بزرگ، مادر بزرگ و إلی آخره) وفروع او(فرزندان، نوه ها وفرزند نوه ها إلی آخره) نمی توانند از نذر استفاده کنند. ولی برادر، خواهر، برادر زاده و خواهر زاده و دیگر نزدیکانش که در خرج و مخارج شان مستقل اند، می توانند از آن استفاده کنند.
الدلائل:
ـ فی الرد:
(قوله: وإلى من بينهما ولاد) أي بينه وبين المدفوع إليه؛ لأن منافع الأملاك بينهم متصلة فلا يتحقق التمليك على الكمال … وكذا كل صدقة واجبة كالفطرة والنذر والكفارات، وأما التطوع فيجوز بل هو أولى كما في البدائع.([1])
– وفی البحر:
(قوله وأصله، وإن علا وفرعه، وإن سفل) بالجر أي لا يجوز الدفع إلى أبيه وجده، وإن علا، ولا إلى ولده وولد ولده، وإن سفل… وفيه إشارة إلى أن هذا الحكم لا يخص الزكاة بل كل صدقة واجبة لا يجوز دفعها لهم كأحد الزوجين كالكفارات وصدقة الفطر والنذور.([2])
– وهکذا فی فتاوی منبع العلوم.([3])
([1]) رد المحتار/ج3/ص 344/کتاب الزکاة/باب مصرف الزکاة /ط: دارالمعرفة.
([2]) البحرالرّائق شرح کنزالدقائق/ج2/ص385/کتاب الزکاة/باب المصرف/داراحیاء التراث العربی، بیروت: الطبعة الأولی.
([3]) فتاوای منبع العلوم کوه ون/ج8/ص33/کتاب الأیمان/باب مایتعلق بالنذر/مرکزپخش: ایرانشهر، سرباز، کوه ون.
و الله اعلم بالصّواب