اگر نگاهی به تقویم شمسی انداخته شود، روزهایی یافته میشود که مردم آنها را به جشن گرفتن و پایکوبی تخصیص دادهاند و در آن ایام حتی از اسباب آتشزا نیز استفاده میکنند. و بسا اوقات باعث صدمه دیدن افراد دیگر میشوند.حال بیان فرمایید آیا فروش لوازم آتشزا در میان مسلمانان در چنین روزهایی درست یا خیر؟
الجواب وبالله التوفیق
فروش اسباب آتشزا یا چیزهای زیانبار بسان بمبهای دستساز و… از دیدگاه فقهای کرام مشروع نیست و حکم به ممانعت فروش اینگونه لوازم دادهاند؛ زیرا اینگونه اشیاء هم ضرر فردی دارند و هم ضرر اجتماعی. و مسلمان از ضرر رساندن به خود و دیگران بازداشته شده است.کما قال رسول الله علیه افضل الصلاة والسلام:(لا ضرر ولا ضرار).
وهمچنین باید افزود که در چنین کارهایی تضییع اموال وجود دارد و بگونهای با غیر مسلمانان در بعضی مراسمهای جاهلانه که هیچ نوع ثبوت شرعی ندارند، تشابه میشود که هر دو امر از دیدگاه شرعی نکوهیده و ناپسند میباشند و دستور به ترک آنها داده شده است.
الدلائل:
ـ فی التفسير المنير:
[وَلا تُبَذِّرْ تَبْذِيراً]: لما أمر الله تعالى بالإنفاق والبذل نهى عن الإسراف وبيّن سياسة الإنفاق، أي لا تنفق المال إلا باعتدال وفي غير معصية وللمستحقين، بالوسط الذي لا إسراف فيه ولا تبذير.([1])
ـ وفی الدرّالمختار:
قلت: وأفاد كلامهم أن ما قامت المعصية بعينه يكره بيعه تحريما وإلا فتنزيها، نهر.([2])
ـ وفی ردّالمحتار:
ونظيره كراهة بيع المعازف؛ لأن المعصية تقام بها عينها.([3])
ـ وفی الفقه الإسلامی وأدلته:
لأن المعصية تتحقق باستعماله، لا بحالته القائمة، وهو رأي الشافعي أيضاً. لكن يكره هذا البيع، لأنه تسبب إلى المعصية. بخلاف بيع العصير لمن يتخذه خمراً، لأن المعصية لا تقام بعينه، بل بعد تغييره.([4])
([1]) التفسير المنير في العقيدة والشريعة والمنهج/ج8/ص82 /کویته: امیرحمزه کتب خانه.
([2]) الدرالمختار/ج6/ص409/کتاب البیوع/باب البغاة/دار المعرفة، بیروت.
([3]) ردالمحتار/ج6/ص408/کتاب الجهاد/مطلب: في كراهة بيع ما تقوم المعصية بعينه /دارالمعرفة، بیروت/الطبعة الرابعة.
([4]) الفقه الإسلامی وأدلته، ج4/ص2687/ثالثاً ـ بيع العنب للخمار/دار الفکر.
و الله اعلم بالصّواب